Strona stratowa EUROMEDICA Kontakt Mapa strony
 

Wyszukiwarka

Wpisz szukaną frazę

Kontakt, Bielsko-Biała, Ruda Śląska
callcenter, kontakt skype
Prof. Lawrence Steinman, neurolog ze Stanford University School of Medicine, zajmujący się badaniem stwardnienia rozsianego (SM), odkrył, że środek na ...
Amerykańskie władze dążą do ograniczenia dostępności szałwii wieszczej uznawanej za źródło najsilniejszych roślinnych halucynogenów. Batalia na temat uznania rośliny za ...
Skład: glukoza bezwodna, cytrynian sodu, chlorek sodu, chlorek potasu, naturalny aromat cytrynowy

Środek spożywczy specjalnego przeznaczenia. Preparat zalecany jest ...
 

Bóle w okolicy żołądka

Dolegliwości w nadbrzuszu, a dokładniej w jego środkowej części, zazwyczaj kojarzone są w potocznym rozumieniu z żołądkiem. Ale nadbrzusze to nie tylko żołądek. Ból w tej okolicy może towarzyszyć również procesom chorobowym w dolnym odcinku przełyku, dwunastnicy, trzustce oraz przewodach żółciowych i wątrobie.

Może też pochodzić z narządów zlokalizowanych w innych częściach brzucha, np. od wyrostka robaczkowego lub nawet spoza jamy brzusznej, np. od serca.

Dla właściwej oceny bólu brzucha niezbędnych jest kilka informacji.

1. Umiejscowienie bólu brzucha. W zależności od lokalizacji bólu można wstępnie przypuszczać, z jakiego narządu on pochodzi.

2. Charakter bólu. Ból może być tępy, czyli stały, lub kolkowy, to jest okresowo narastający i ustępujący.

3. Czas trwania bólu. Ból może pojawić się nagle, wśród dobrego samopoczucia i wówczas nazywany jest bólem ostrym, lub trwać już od dłuższego czasu, co określamy mianem bólu przewlekłego.

4. Inne objawy towarzyszące bólowi, np. promieniowanie bólu, nudności, wymioty, zaparcie, biegunka, zmiany w zabarwieniu moczu i stolca, żółtaczka.

Rozpoznanie przyczyny bólu brzucha nie jest łatwe i może być dokonane tylko przez lekarza. Ból brzucha w niektórych chorobach jest sygnałem alarmowym świadczącym o ostrej chorobie wymagającej leczenia operacyjnego (np. ostre zapalenie wyrostka robaczkowego, perforacja wrzodu żołądka, ostre zapalenie trzustki). W innych stanach świadczy o stopniowo rozwijającej się patologii lub zaburzeniach czynnościowych przewodu pokarmowego (np. choroba refluksowa, choroba wrzodowa, kamica żółciowa, dyspepsja).
Ból ostry, o ile nie ustąpi w krótkim czasie, lub jeśli towarzyszy mu zatrzymanie gazów i stolca, wzdęcie brzucha czy wymioty, wymaga jak najszybszej konsultacji lekarza bez opóźniania jego wezwania samodzielnym leczeniem. Ból przewlekły zazwyczaj jest mniej dokuczliwy i ma zmienne natężenie. I w przeciwieństwie do bólu ostrego nie stanowi bezpośredniego zagrożenia życia.

Najczęstsze przyczyny ostrego bólu w nadbrzuszu

1. Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego, które cechuje się nagłym bólem w nadbrzuszu lub w okolicy pępka schodzącym po kilku godzinach do prawego dołu biodrowego. Ból ten nasila się podczas ruchów i kaszlu, toteż chory zazwyczaj leży nieruchomo w jednej, dogodnej dla niego pozycji z podkurczonymi nogami. Następnie dołączają się wymioty, a później gorączka do 38st.C z przyspieszonym tętnem. Ostrego zapalenie wyrostka robaczkowego nie wolno leczyć samemu, ponieważ zwłoka w czasie grozi jego perforacją i zapaleniem otrzewnej. Pacjenta z takimi objawami należy natychmiast pokierować do oddziału chirurgicznego.

2. Perforacja wrzodu żołądka wywołująca nagły silny ból w nadbrzuszu. W krótkim czasie ból obejmuje całą jamę brzuszną, następnie pojawia się wzdęcie brzucha. Objawom tym towarzyszy zapaść krążeniowa w postaci spadku ciśnienia i przyspieszenia rytmu serca. Perforacja wrzodu żołądka jest stanem zagrożenia życia wymagającym szybkiego zabiegu operacyjnego.

3. Ostre zapalenie trzustki, które objawia się nagłym, silnym bólem w okolicy lewego podżebrza opasująco-promieniującym do pleców. Ból ten jest stały, uporczywy i długotrwały – trwa nawet kilka dni. Nie ustępuje po typowych lekach przeciwbólowych, dostępnych w aptece bez recepty. Ból zmniejsza się, gdy chory przyjmuje pozycję siedzącą z pochyleniem się do przodu, a nasila się podczas kaszlu lub głębszego oddychania.

W większości przypadków bólowi towarzyszą nudności i wymioty nie przynoszące ulgi, natomiast mogą one prowadzić do odwodnienia chorego i pogorszenia jego stanu. Ostre zapalenie trzustki wymaga leczenia szpitalnego, gdyż jest to stan zagrożenia życia.

4. Stan po urazie brzucha, kiedy ból zwiastuje uszkodzenie śledziony lub wątroby wywołujące krwawienie do jamy brzusznej. Objawami krwawienia jest bladość powłok oraz zapaść naczyniowa. Jest to stan zagrożenia życia i wymaga pilnego leczenia chirurgicznego.

5. Ostry stany zapalny błony śluzowej żołądka lub dwunastnicy, infekcja jelitowe, zatrucie metalami ciężkimi, mocznica. Bólowi towarzyszy wówczas niestrawność, nudności, brak łaknienia i biegunka. Występują oczywiście również objawy choroby podstawowej. Najczęściej stany te nie wymagają interwencji chirurgicznej, ale wymagają konsultacji lekarza.

6. Nerwoból, który pojawia się w przebiegu chorób rdzenia kręgowego, korzeni nerwowych i nerwów międzyżebrowych. Czasem nerwoból może zostać wywołany przez gwałtowny ruch tułowia lub niewielki uraz. W miejscu nerwobólu skóra jest bolesna przy dotyku. Zdarza się, że ból brzucha jest zwiastunem półpaśca. Na nerwoból można polecić dostępny bez recepty paracetamol, ibuprofen albo naproksen, a na zmiany półpaścowe pudroderm do smarowania.

7. Z narządów leżących poza jamą brzuszną ból w nadbrzuszu może wywołać zawał dolnej ściany serca. Mogą mu towarzyszyć nudności i wymioty. Ponieważ jest to ból zawałowy nietypowy, chory często bagatelizuje go, opóźniając kontakt lekarzem. Badaniami umożliwiającymi rozpoznanie zawału serca jest EKG oraz badania laboratoryjne.

Przyczyny przewlekłego bólu w nadbrzuszu

1. Przepuklina rozworu przełykowego, której istotą jest wślizgiwanie się części żołądka do klatki piersiowej przez otwór w przeponie, przez który przełyk przechodzi z klatki piersiowej do jamy brzusznej. Ból ten wyraźnie zależy od pozycji ciała – znikając w pozycji stojącej. Czasem towarzyszą mu nudności i wymioty.

Aptekarz może polecić leki zobojętniające kwas żołądkowy lub hamujące jego wydzielanie w żołądku (ranitydyna) oraz leki zmiękczające stolec i zapobiegające w ten sposób zaparciu. Poza tym ważne jest spanie z głową uniesioną około 10-15 cm powyżej poziomu łóżka, zaprzestanie palenia papierosów, unikanie obcisłej odzieży, unikanie obfitych posiłków, zmniejszenie masy ciała w przypadku otyłości, co często daje świetne efekty, unikanie napojów alkoholowych oraz zawierających kofeinę (kawa, herbata, kakao, coca-cola, napoje energetyzujące), a także tych potraw i przypraw, które nasilają dolegliwości. Diagnostycznie wskazana jest gastroskopia i ewentualnie RTG górnego odcinka przewodu pokarmowego z kontrastem.

2. Choroba reflusowa przełyku, która wywołuje także zgagę, bolesne połykanie i bóle w klatce piersiowej. Bóle te nasilają się po potrawach tłustych, smażonych, kawie, alkoholu, ostrych przyprawach, a także po schyleniu tułowia lub położeniu się.

Zalecenia są podobne jak przy przepuklinie rozwory przełykowego. Diagnostycznie wskazana jest gastroskopia.

3. Przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka i dwunastnicy, której objawami są nudności, wymioty, uczucie pełności, odbijania, brak łaknienia.

4. Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy objawiająca się tępym, ściśle umiejscowionym, powtarzającym się bólem w nadbrzuszu lub w dołku podsercowym związanym ze zjedzeniem posiłku. Ból ten występuje na czczo lub w 2-3 godziny po posiłku i nie promieniuje.

W obu przypadkach z leków dostępnych w aptece można polecić rozkurczową drotawerynę, ranitydynę zmniejszającą wydzielanie kwasu solnego w żołądku oraz leki alkalizujące, a w dalszej kolejności ważne zgłoszenie się do lekarza w celu wykonania gastrofiberoskopii.

5. Rak żołądka w początkowym okresie może nie wywoływać żadnych dolegliwości lub imitować objawy wrzodowe. Dlatego tak ważne jest badanie gastroskopowe przy dolegliwościach żołądkowych. W bardziej zaawansowanym stadium objawami raka są długotrwały ból w nadbrzuszu, chudnięcie, cechy krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego (smoliste, czarne stolce lub fusowate wymioty).
Objawy te są określane alarmowymi i wymagają szybkiej diagnostyki: laboratoryjnej, ultrasonograficznej oraz gastrofiberoskopowej, a nie samoleczenia.

6. Niestrawność, czyli dyspepsja, prowadząca do bólu i dyskomfortu w nadbrzuszu. Towarzyszą jej puste odbijania, wzdęcia brzucha i uczucie pełności po jedzeniu. Pacjent z niestrawnością ogólnie czuje się dobrze, nie chudnie, nie ma niedokrwistości i zaburzeń w rytmie oddawania stolca.

Można polecić leki alkalizujące oraz blokery receptora histaminowego H2 np. ranitydynę. Niektórym pacjentom pomagają leki ziołowe dostępne w aptece bez recepty. Są to: dziurawiec lub mięta skojarzone z łagodnymi preparatami uspokajającymi, np. melisą. Można również polecać siemię lniane, które zaparzone najlepiej zażywać przed snem. Stosując zioła, trzeba pamiętać, że mięta jest przeciwwskazana przy zgadze, ponieważ może ją jeszcze bardziej nasilać. Warto poinformować pacjenta, że każdy powtarzający się ból w nadbrzuszu wymaga dokładnej diagnostyki – przede wszystkim gastrofiberoskopowej i leczenia zależnego od wyników badania.

7. Kamica żółciowa, która może objawić się nagłym, tępym, gniotącym bólem w okolicy prawego podżebrza. Ból może promieniować do tyłu lub pod prawą łopatkę. Towarzyszą mu nudności i wymioty niedające ulgi oraz wzdęcia brzucha. Chory bardzo cierpi, a żadna pozycja nie łagodzi bólu. Do chorego z kolką żółciową najczęściej wzywane jest pogotowie ratunkowe.

Z leków dostępnych bez recepty można polecić przeciwbólową pyralginę i rozkurczową drotawerynę. Po ataku kolki żółciowej wskazane są leki żółciotwórcze i żółciopędne, które zwalczają zastój żółci np. Bilocol, Cholamid, Cholestil, Cholagogum, Raphacholin, Terpichol.

Jeśli ból kolkowy nie mija w ciągu kilku godzin lub pojawia się żółtaczka albo gorączka, dalsze samoleczenie nie jest wskazane i taki chory wymaga szybkiego zbadania przez lekarza.
Bóle w nadbrzuszu mogą pochodzić również od narządów znajdujących się poza jamą brzuszną. Przede wszystkim trzeba wymienić tu:

  • choroby narządów klatki piersiowej (np. niewydolność wieńcową serca, zapalenie opłucnej, zapalenie przełyku),
  • choroby kręgosłupa (np. zmiany zwyrodnieniowe, zapalne, nowotworowe),
  • choroby rdzenia kręgowego i nerwów rdzeniowych (np. nerwobóle, zespoły korzeniowe),
  • skręt jądra.


Badaniami pomagającymi w rozpoznaniu ich są: EKG, badania laboratoryjne krwi, zdjęcie radiologiczne klatki piersiowej, badania radiologiczne, CT lub NMR kręgosłupa.

Warto zapamiętać

1. Jeśli ból brzucha jest słabo nasilony lub powtarza się od dłuższego czasu, można zażyć leki dostępne bez recepty i w najbliższym czasie zgłosić się do lekarza.

2.Jeśli natężenie bólu odczuwane jest jako silne, warto powstrzymać się od jedzenia przez kilka godzin i nie przyjmować leków przeciwbólowych, bo mogą one „zamazać” obraz choroby. Jeśli ból nie mija lub się nasila, pojawia się bladość, osłabienie, wymioty z krwią lub smolisty stolec, zatrzymanie gazu i stolca lub ból był następstwem urazu, nie ma co zwlekać, tylko udać się do lekarza lub wezwać go do domu.

lek. med. Ewa Pakuła Magazyn "Bez recepty"


drukuj  powrót  do góry
Copyright © 2008 Euromedica. Przychodnia. Poradnia. Apteka. Wszelkie prawa zastrzeżone.